علوم تربیتی

رشته علوم تربیتی یکی از زیر شاخه های علوم انسانی است که به بررسی مسائل آموزش و پروش افراد و دانش های مربوط به آن می پردازد.

علوم تربیتی

معرفی رشته علوم تربیتی

رشته علوم تربیتی یکی از زیر شاخه های علوم انسانی است که به بررسی مسائل آموزش و پروش افراد و دانش های مربوط به آن می پردازد.

در این مقاله قصد داریم شما را با رشته تحصیلی علوم تربیتی بیشتر آشنا کنیم پس با ما همراه باشید.

رشته علوم تربیتی چیست؟

علوم تربیتی در برگیرنده تکنولوژی آموزشی می باشد، تکنو به معنی برخورد سیستماتیک با  پدیده علمی، لوژی به معنی شناخت و مقصد از آموزش فعالیت های هدفمند که مربیان انجام می دهند تا تغییر رفتار یا توانایی آن را در فراگیرنده بوجود بیاورند. در مجموع می توان گفت که تکنولوژی آموزشی به معنای شناخت روش هایی برای دستیابی به اهداف آموزشی است.

همانطور که در قسمت  فوق توضیح دادیم، این رشته تحصیلی علوم تربیتی  مسائل آموزش و پرورشی افراد را مورد بررسی قرار می دهد اما مفهوم آموزش و پرورش منحصر به افراد، زمان، مکان خاصی نیست یعنی مختص مدرسه، دانشگاه یا دروس خاصی نمی باشد بلکه انواع آموزش مانند آموزش عالی، آموزش عمومی، آموزش کارکنان، خود آموزی، سوادآموزی بزرگسالان، آموزش الکترونیکی و مجازی را شامل می شود.

رشته علوم تربیتی

اولین دانشگاه رشته تحصیلی علوم تربیتی

شخصی به نام نیکولاس موری باتلر برای اولین بار در سال ۱۸۸۰در دانشگاه کلمبیا رشته تحصیلی علوم تربیتی را تاسیس کرد سپس با پیوستن جان دیویی به هیئت علمی این دانشگاه، رشته علوم تربیتی در دو حیطه آموزشی و نظری پیشرفت و توسعه یافت.

رشته تحصیلی علوم تربیتی در ایران

رشته تحصیلی علوم تربیتی در ایران در بسیاری از دانشگاه ها وجود دارد و افراد علاقمند در این رشته می توانند پس از کنکور سراسری و قبولی در این رشته به تحصیل مشغول شوند.

رشته علوم تربیتی در مقطع کارشناسی چهار گرایش دارد:

  • آموزش پیش دبستانی و دبستان
  • تکنولوژی آموزشی
  • آموزش و پروش کودکان استثنایی
  • مدیریت و برنامه ریزی آموزشی

این رشته در مقطع کارشناسی ارشد شامل ۱۳ گرایش می باشد:

  • برنامه ریزی آموزشی
  • سنجش و اندازه گیری در آموزش و پرورش
  • مدیریت و برنامه ریزی آموزش عالی
  • روانشناسی تربیتی
  • آموزش و پرورش تطبیقی
  • تحقیقات آموزشی
  • برنامه ریزی درسی
  • آموزش بزرگسالان
  • مشاوره و راهنمایی
  • آموزش و بهسازی منابع انسانی
  • تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت
  • تکنولوژی آموزشی
  • آموزش و پرورش کودکان استثنایی

 گرایش های رشته علوم تربیتی در مقطع دکترا عبارتند از:

  • سنجش آموزش
  • برنامه ریزی درسی
  • روانشناسی تربیتی
  • برنامه ریزی درسی در آموزش عالی
  • برنامه ریزی توسعه آموزش عالی
  • اقتصاد آموزش عالی
  • برنامه ریزی آموزش  از راه دور
  • مدیریت آموزش عالی
  • رشته های تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت

تعداد واحد های دورس رشته تحصیلی علوم تربیتی

تعداد کل واحد های دروس رشته تحصیلی علوم تربیتی در مقطع کارشناسی ۱۴۲واحد است. این دروس به اصلی، اختیاری، عمومی و تخصصی تقسیم می شوند که  تعداد واحدها به شرح زیر است:

  • دروس عمومی ۲۳ واحد
  • دروس اصلی ۶۱ واحد
  • دروس تخصصی۵۰ واحد (۴۲واحد درس نظری و ۸واحد درس عملی است)
  • دروس اختیاری ۸ واحد

دورس رشته تحصیلی علوم تربیتی

دروس اصلی و عمومی کارشناسی رشته علوم تربیتی برای هر چهار گرایش

دورس تخصصی کارشناسی رشته علوم تربیتی در گرایش تکنولوژی  آموزشی

فلسفه آموزش و پرورش

سمینار در برنامه ریزی آموزشی و درسی

روش ها و فنون تدریس

آموزش برنامه ای

آموزش و پرورش کودکان استثنایی

اصول طراحی نظام های آموزشی

آموزش و پرورش ابتدای، راهنمایی و متوسطه

برنامه ریزی درسی آموزش عالی و بزرگسالان

اصول و مبانی آموزش و پرورش

ارزیابی نظام های کوچک آموزشی

اخلاق اسلامی

اصول عکاسی

مقدمات تکنولوژی آموزشی

برنامه ریزی درسی متوسطه

جامعه شناسی آموزش و پرورش

اصول طراحی پیام های آموزشی

روش های آماری در علوم تربیتی

مبانی ارتباط انسانی

روانشناسی عمومی

اصول برنامه ریزی درسی و تحلیل محتوا

آموزش و پرورش تطبیقی

سمینار در تکنولوژی آموزشی

مقدمات مدیریت آموزشی

آشنایی با مراکز و مواد آموزشی

اقتصاد آموزش و پرورش

تولید برنامه های تلویزیونی

روانشناسی رشد ۱/۲

آموزش  با روش مبتنی بر سیستم ها

سنجش و اندازه گیری در علوم تربیتی

تولید مواد آموزشی

جامعه شناسی عمومی

تئوری و روش های کاربردی در رسانه های جمعی

مقدمات روش تحقیق در علوم تربیتی

ارزیابی مواد و وسایل آموزشی  

مقدمات مدیریت آموزشی

اجرای پروژه های فردی

آشنایی با کتابخانه و اصول کتابداری

تولید برنامه های رادیو

تاریخ آموزش و پرورش در اسلام و ایران

اجرای پروژه های گروهی

 

دروس تخصصی گرایش مدیریت و برنامه ریزی و آموزش و پرورش دبستان

دورس تخصصی آموزش و پرورش دبستان و پیش دبستانی

دورس تخصصی  گرایش مدیریت و برنامه ریزی

آشنایی با مفاهیم و روش تدریس ریاضیات

سازمان و قوانین آموزش و پرورش ایران

بهداشت و تغذیه مادر و کودک

اصول مدیریت آموزشی

آموزش و پرورش دبستان و پیش دبستانی

مبانی امور مالی و تنظیم بودجه

روانشناسی بازی

اصول حسابداری

تفاوت های فردی کودکان

روابط انسانی در سازمان های آموزشی

مدیریت مراکز پیش دبستانی و دبستان

نظارت و راهنمای تعلیماتی

ادبیات کودکان

آموزش بزرگسالان

کارورزی کودکان

مسائل نوجوانان و جوانان

تربیت بدنی

مدیریت اسلامی

روانشناسی آموزش خواندن

اصول برنامه ریزی آموزشی

کاردستی و مهارت های فنی

متون زبان خارجه در مدیریت آموزشی

قصه گویی و نمایش خلاق

کار عملی در سازمان ها

مشاوره کودک

کار عملی در مدیریت آموزشگاه ها

روش تدریس علوم اجتماعی و تجربی

پروژه تحقیقاتی

کارورزی زبان آموزی

راهنمای تحصیلی و شغلی

آموزش هنر

اصول برنامه ریزی درسی و کاربرد مقدمات کامپیوتر در مدیریت آموزشی  

اصول بهداشت و کمک های اولیه

برنامه ریزی آموزشی ضمن خدمت

آشنایی با فعالیت های تربیتی و اجتماعی

روانشناسی اجتماعی در تعلیم و تربیت  

 

توانایی های مورد نیاز رشته علوم تربیتی

در این رشته با توجه به اینکه دانشجویان با رفتار و یادگیری انسان ها به طور عمیق سر و کار دارند، لازم است توانایی های زیر را داشته باشند:

  • برخورداری از فن بیان خوب
  • جامعه شناسی
  • روابط انسانی بالا
  • دارای خلاقیت بالا
  • اصول مدیریت آموزشی

موقعیت شغلی رشته تحصیلی علوم تربیتی در ایران

در مورد بازار کار رشته علوم تربیتی می توان گفت با توجه به این که گرایش های بسیاری دارد اما به طور عمده از فارغ التحصیلان این رشته در آموزش و پرورش سپس در صدا و سیما استفاده می کنند. اما این نکته حائز اهمیت است که به سختی جذب این مراکز می شوند.

 برخی از فارغ التحصیلان این رشته در مدارس غیرانتفاعی مشغول به کار می شوند و با ارائه طرح های آموزشی به رشد و توسعه مدرسه کمک می کنند. برخی نیز به وزرات ارشاد یا کانون پرورشی و فکری کودکان و نوجوانان جذب می شوند،  برخی از فارغ التحصیلان این رشته  با توجه به توانایی هایی که دارند جذب بازار کار آزاد می شوند و به عکاسی آموزشی یا تولید فیلم های آموزشی می پردازند. عده ای از فارغ التحصیلان رشته علوم تربیتی در صورت برخورداری از سرمایه می توانند با اخذ مجوز مهد کودک و پیش دبستانی تاسیس کنند و در این زمینه فعالیت کنند.

رشته علوم تربیتی

آینده شغلی رشته تحصیلی علوم تربیتی

کسانی که در این رشته تحصیل می کنند می توانند در حوزه های زیر مشغول به کار شوند:

  • وزرات ارشاد
  • جذب آموزش و پرورش
  • سازمان بهزیستی
  • تاسیس آموزشکده های درسی
  • وزرات بهداشت
  • سازمان های مدیریت و برنامه ریزی و برنامه و بودجه

نقش و توانایی یا کارایی رشته تحصیلی علوم تربیتی

  • مربی دوره های پیش دبستانی (مهد کودک و کودکستان و آمادگی)
  • آموزگار مدارس ابتدایی
  • مدیریت مدارس ابتدایی
  • مربی کارورزی دانشجویان تربیت معلم
  • تدریس در مدارس کودکان استثنایی
  • کارشناس تهیه مواد و وسایل آموزشی  و کمک آموزشی
  • کارشناس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
  • کارشناس آموزش و برنامه ریزی سازمان بهزیستی
  • کارشناس وزرات آموزش و پرورش
  • کارشناس و مربی آموزش و پرورش

رشته علوم تربیتی

مزایا و معایب رشته تحصیلی علوم تربیتی

هر رشته تحصیلی معایب و مزایای مخصوص به خود را دارد، در این قسمت از مقاله قصد داریم معایب و مزایای این رشته را بیان کنیم.

معایب:

  • از آنجا که رشته علوم تربیتی یک رشته مورد نیاز جامعه می باشد، معایب خاصی ندارد جز اینکه افرادی که علاقه به حفظیات ندارند این رشته را نمی پسندند.

مزایا:

  • رشته علوم تربیتی مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا را دارا است و افراد می توانند تا هر مقطعی که بخواهند ادامه تحصیل بدهند.
  • بعضی از گرایش های این رشته مانند برنامه ریزی درسی، مدیریت و منابع انسانی دارای بازار کار خوبی هستند.
  • فارغ التحصیلان این رشته می توانند در آزمون استخدامی آموزش و پرورش شرکت کنند، که قبولی آن نسب به سایر رشته ها آسانتر است.

وظایف کارشناس علوم تربیتی

در بسیاری از مواقع فارغ التحصیلان رشته علوم تربیتی در آموزش و پرورش یا مراکز آموزش به عنوان معلم مشغول به کار می شوند که وظایفی را برعهده دارند که عبارتند از:

  • توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان
  • تفهیم درست مطالب درسی به دانش آموزان با روش صحیح
  • استفاده از الگوهای جدید تدریس
  • ایجاد تنوع در تدریس و انگیزه و خلاقیت در دانش آموزان
  • کنترل کیفی تکالیف یا تحقیقات و ارائه گزارش در دفتر کلاس
  • تعیین حیطه های شناختی در سوالات (دانش و کاربرد، درک و فهم، تجزیه و تحلیل)
  • بررسی علل ضعف دانش آموزان و ارائه راهنمایی های لازم به آنها
  • ارجاع دانش آموز به مشاور پایه در صورت وجود مشکلات درسی و اخلاقی

رشته تحصیلی علوم تربیتی برای چه کسانی مناسب است؟

اولین شرط انتخاب این رشته علاقمند بودن به تحصیل در آن می باشد. رشته علوم تربیتی عمدتا با تربیت سر و کار دارد، به همین دلیل دانشجویان این رشته باید صبور و با حوصله همراه با مهر و محبت باشند.

رشته علوم تربیتی

تفاوت رشته تحصیلی علوم تربیتی و روانشناسی

علوم تربیتی شاخه ای از روانشناسی است که به بررسی مسائل یادگیری و ارتباط یاد دهنده و یاد گیرنده می پردازد؛ به طور کلی می توان گفت که  فرایند یاددهی و یادگیری را مطالعه می کند.

دورس رشته روانشناسی با علوم تربیتی متفاوت هستند ولی اگر شخصی علاقه به ادامه تحصیل در رشته روانشناسی داشته باشد. می تواند گرایش خود را تغییر دهد و در یکی از گرایش های روانشناسی تحصیل کند.

گرایش های روانشناسی عبارتند از :

  • روانشناسی تربیتی: روانشناسی تربیتی به مسائل یادگیری و آموزش و ارتباط بین معلم و یاد گیرنده می پردازد.
  •  روانشناسی بالینی: روانشناسی بالینی وجود اختلالات را در فرد مورد بررسی شناسایی و مطالعه می نماید.
  • راهنمایی و مشاوره: به بررسی ناسازگاری ها و رفع آنها می پردازد و با استفاده از روشها و تکنیک های خاص  به سازگاری فرد  با خود و دیگران کمک می کند.
  • روانشناسی عمومی: در روانشناسی عمومی فرد به طور کلی مباحث روانشناسی را مطالعه می کند و در هر زمینه ای اطلاعات اولیه را کسب می کند.

 اگر شما هم اطلاعات کمی از رشته ها و مشاغل دارید و در انتخاب رشته و شغل مناسب خود گمراهید ما به شما پیشنهاد می کنیم به سایت مهرگان سر بزنید. سایت مهرگان، یکی از سایت های معتبری است که به افراد در زمینه شغل و رشته دانشگاهی و ... اطلاعات درست و دقیقی ارائه می دهد، و به آن ها  کمک می کند که از این اطلاعات استفاده کنند و تصمیم درست بگیرند.

شما می توانید در مدت زمان اندک مقالات این سایت را مطالعه کنید و سوالات و ابهامات خود را رفع کنید.

نظرات:
نظر خود را بیان کنید: