مهندسی ماشین های ریلی

رشته مهندسی ماشین ریلی به مطالعه و بررسی فعالیتها، دانش و تخصص های حوزه حمل و نقل ریلی می پردازد.

مهندسی ماشین های ریلی

معرفی رشته مهندسی ماشین ریلی

رشته مهندسی ماشین ریلی به مطالعه و بررسی  فعالیتها، دانش و تخصص های حوزه حمل و نقل ریلی می پردازد. حمل و نقل ریلی سیستمی باصرفه و نسبتا ایمن برای جابجایی بار و افراد از یک نقطه به نقطه ای دیگر است. به دلیل اهمیتی که این بخش از صنعت حمل و نقل دارد، یک رشته دانشگاهی برای آن تهیه و تدوین شده که هدف آن آموزش افرادی است که در حوزه حمل و نقل ریلی به طراحی، تولید، بهبود و تعمیرات و نگهداری وسایل نقلیه ریلی می پردازند.

باید گفت فارغ التحصیلان رشته مهندسی ماشین ریلی، مهندسان مکانیکی هستند که در صنعت راه ‌آهن‌ داراری تخصص و توانمندی طراحی و ساخت قطعات و تجهیزات ریلی هستند و مهارت حل مسائل و مشکلات آن را دارند.

 

ماهیت و تاریخچه رشته مهندسی ماشین ریلی

در بررسی رشته ماشین ریلی باید گفت چهارصد سال قبل بود که برای انتقال زغال سنگ از معادن با کمک تیرهای چوبی  مسیری مانند خط ریل ساخته شد و در واقع باید آن را اولین خط ریل راه آهن دانست. بعد از آن با کمک این ایده مسیرهای ریلی کم کم ساخته شدند و با پیشرفت هایی که داشتند در حال حاضر تقریبا سرتاسر  دنیا را در برگرفته اند.

در حال حاضر سفر با قطار را باید از سریعترین، با صرفه ‌ترین و ایمن ترین راه ها دانست. مسافران و همچنین کالاها از طریق راههای ریلی به مقاصد انتقال پیدا می کنند. البته آنچه امروزه به عنوان صنعت حمل و نقل ریلی در کشورها شناخته شده با شکل اولیه آن تفاوت های بسیاری دارد و برای توسعه و پیشرفت هرچه بیشتر آن به متخصصین حوزه راه آهن از جمله رشته مهندسی ماشین ریلی نیاز مبرم احساس می شود.

رشته مهندسی ماشین ریلی

کارشناسی رشته مهندسی ماشین ریلی

سال 1376 برای اولین بار در دانشگاه علم و صنعت دانشکده مهندسی راه آهن راه اندازی شد که سه گرایش برای آن تدوین شد که در حال حاضر به صورت رشته های جداگانه ای از طریق کنکور سراسری گروه ریاضی و فیزیک دانشجو می پذیرند. یکی از این رشته ها، رشته مهندسی ماشین ریلی است که به طراحی، ساخت، نگهداری، تعمیرات و بازسازی وسایل نقلیه ریلی اختصاص دارد.

دانشجویان مهندسی ماشین ریلی به مطالعه و بررسی ابعاد مختلف صنعت حمل و نقل ریلی و فعالیت های مربوطه می پردازند و در طراحی، تولید، تعمیرات و نگهداری تجهیزات و دستگاه های این حوزه تخصص و توانمندی های لازم را بدست می آورند و به اقدامات پژوهشی در جهت بهبود کارایی سیستم های ریلی دست می زنند.

در جدول زیر واحدهای درسی رشته مهندسی ماشین ریلی به تفکیک دروس پایه، اصلی، تخصصی و اختیاری ارائه شده است:

دروس عمومی رشته مهندسی ماشین ریلی

دروس پایه رشته مهندسی ماشین ریلی

دو درس از دروس مبانی نظری اسلام

ادبیات فارسی

یک درس از دروس اخلاق اسلامی

زبان عمومی

یک درس از دروس انقلاب اسلامی

تربیت بدنی 1

یک درس از دروس تاریخ وتمدن اسلامی

تربیت بدنی 2

یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی

تنظیم خانواده و مهارت های زندگی

ریاضی عمومی 1و2

فیزیک 1و2

آزمایشگاه فیزیک 1و2

محاسبات عددی

شیمی عمومی

معادلات دیفرانسیل

برنامه نویسی کامپیوتر

 

دروس اصلی رشته مهندسی ماشین ریلی

دروس تخصصی مهندسی ماشین ریلی

مبانی ارتباطات و علائم الکتریکی

ریاضیات مهندسی

مبانی ماشین های الکتریکی

آزمايشگاه مبانی برق

نقشه کشی صنعتی 1

استاتيک

موتورهای احتراق داخلی

مقاومت مصالح 1

ترموديناميک 2

آزمایشگاه ترموديناميک و انتقال حرارت

آزمایشگاه مکانيک سيالات

طراحی اجزای 1و2

مقاومت مصالح 2

آزمايشگاه مقاومت مصالح

انتقال حرارت

ارتعاشات مکانيکی

آزمایشگاه ديناميک و ارتعاشات

کنترل اتوماتيک

مبانی مهندسی برق

ترموديناميک 1

نقشه کشی صنعتی 2

ديناميک

شيمی کاربردی درراه آهن

مکانيک سيالات

اصول بهره برداری راه آهن

مبانی زيرسازی و روسازی راه آهن

طراحی لکوموتيو

طراحی ماشينهای ريلی

طراحی سازه واگن

علم مواد و شناخت فلزات درراه آهن

تحليل سيستم ها

ديناميک حرکت قطارها

طراحی ترمزهای قطار

تکنولوژی ساخت وتعمير وسائط نقليه

راه اهن برقی

طراحی بوژی

پروژه تخصصی

کارگاه جوشکاری و ورقکاری

کارگاه ماشين ابزار و ابزارسازی

کارگاه تخصصی واگن

کارگاه تخصصی لکوموتيو

 

 

 

 

دروس اختیاری رشته مهندسی ماشین ریلی

اصول مديريت

نقشه کشی صنعتی 2

الکترونيک نوری

سيستمهای اندازه گيری

مديريت و اقتصاد حمل ونقل ريلی

مباحث ويژه الکتريکی

کنترل اتوماتيک قطارهای برقی

مدل سازی و شبيه سازی ماشين ريلی

ازمايشگاه علم مواد در راه اهن

ياتاقان و روغنکاری

راه اهن های شهری

تاسيسات واگن و لکوموتيو

طرح هندسی خط

 

 

مهارت های لازم برای موفقیت در رشته مهندسی ماشین ریلی

برای اینکه یک مهندس ماشین ریلی خوب باشید، باید موارد زیر را در خود ایجاد کنید:

  • مهارت های مکانیکی و الکتریکی عالی
  • مهارت حل مساله خوب
  • توانایی کار به عنوان بخشی از یک تیم و یا به تنهایی
  • مهارت های ارتباطی خوب
  • مهارت بینایی و شنوایی خوب
  • مهارت های زبان انگلیسی و ریاضیات که از مهارت های مهم و حیاتی در رشته مهندسی ماشین ریلی است.
  • درک درست از استانداردهای کیفی صنعت
  • برخورداری از سلامت جسمانی و روانی
  • تمایل به فعالیت های انعطاف پذیر
  • آگاهی از ابزار، استانداردها و شیوه های ایمن انجام کارها

رشته مهندسی ماشین ریلی

 

ویژگی های شخصیتی موثر برای موفقیت در رشته مهندسی ماشین ریلی

مهندسان ماشین های ریلی باید از نظر شخصیتی ویژگی های زیر را داشته باشند:

  • واقع گرا و عملگرا بودن
  • جزئی نگر بودن
  • مقاومت و صبر بالا
  • تسلط بر خود
  • توانایی مدیریت و هدایت تیم

 

بازه فعالیت رشته مهندسی ماشین ریلی

اصلی ترین فعالیت های رشته مهندسی ماشین ریلی شامل موارد زیر است:

  • طراحی و تولید  تجهیزات، ماشین آلات، قطعات و اجزای ماشین های ریلی
  • طراحی و ساخت ماشین آلات و تجهیزات پیچیده تر مانند واگن و لکوموتیو
  • کمک به ثبات حرکتی و حمل و نقل ناوگان ریلی در کشور
  • مطالعه و بررسی تاثیرات زیست محیطی حمل و نقل ناوگان ریلی در کشور که از حیاتی ترین فعالیت های رشته مهندسی ماشین ریلی است.
  • تلاش برای بهبود اثربخشی و کارآیی حمل و نقل ریلی
  • استفاده مؤثر و بهینه از تجهیزات و وسایل نقلیه ریلی

 

رشته مهندسی ماشین ریلی

 

موقعیت‌ شغلی‌ رشته مهندسی ماشین ریلی در ایران

با توجه به این که طبق برنامه ها و مصوبات قرار است صنعت ریلی به بخش خصوصی واگذار شود، بنابراین نیاز به متخصصین در این حوزه افزایش پیدا می کند تا به مدیریت، نظارت و کنترل پروژه های ماشین های ریلی بپردازند. البته رشته مهندسی ماشین ریلی تنها در صنعت‌ راه ‌آهن‌ کاربرد ندارد، بلکه صنایعی مانند صنعت‌ ذوب ‌آهن‌، مترو، بنیاد مستضعفان‌، واگن‌ سازی‌ پارس‌ و مراکز تولیدی مشابه نیز به این رشته نیاز دارد که البته مهندسان مکانیک نیز می توانند در موقعیت های شغلی مشابه این رشته فعالیت کنند به شرطی که تخصص در صنعت حمل و نقل ریلی داشته باشند؛ با اینحال رشته مهندسی ماشین ریلی مختص این حوزه تدوین شده است.

 

رشته مهندسی ماشین ریلی برای چه نوع افرادی مناسب است؟

به طور کلی باید گفت در انتخاب هر رشته ای باید علاقه را به عنوان یک معیار بسیار مهم در نظر گرفت. در انتخاب رشته مهندسی ماشین ریلی نیز ابتدا باید علاقه فرد ارزیابی شود. همچنین باید به سطح توانایی ها و مهارتهای فردی، شرایط جامعه، امکانات پیشرفت تحصیلی و کاری این رشته و میزان تقاضا در بازار کار توجه کرد تا تصمیم بهتری گرفته شود.

مهارت در دروس ریاضی و فیزیک، داشتن خلاقیت و همچنین توانایی برقراری روابط اجتماعی خوب مهارت هایی است که به افراد کمک می کند تا در این رشته به موفقیت برسند. علاوه براین، افرادی که به  رشته مهندسی مکانیک علاقه دارند، می توانند رشته مهندسی ماشین ریلی را نیز به عنوان یک انتخاب دیگر درنظر داشته باشند.

رشته مهندسی ماشین ریلی

وظایف و مسئولیت های فارغ التحصیلان رشته مهندسی ماشین ریلی

طراحی و ساخت موتورها و واگن های راه آهن و تعمیر آنها در مواقع لازم در حیطه های کاری رشته مهندسی ماشین ریلی قرار می گیرد و هدف این است که مردم بتوانند با قطارهای ایمن و راحت سفر کنند. همچنین نصب و راه اندازی، بررسی و تعمیر سیستم های مکانیکی و الکتریکی موتورهای قطار، واگن های مسافربری و سایر وسایل نقلیه راه آهن از دیگر فعالیت های مهم این حوزه است. در ادامه به برخی دیگر از وظایف فارغ التحصیلان رشته مهندسی ماشین ریلی اشاره می شود:

  • کمک به ساخت موتورها و واگن های جدید
  • تولید واگن های جدید با روکش، روشنایی، تابلوهای کنترل و سیستم های ارتباطی مناسب
  • بررسی ساییدگی و آسیب دیدگی در سقف واگنها، بدنه ها و زیر آنها
  • تعمیر یا تعویض قطعات و تجهیزات
  • ساخت قطعات جدید در صورت لزوم
  • بررسی منظم سیستم هایی مانند ترمز و کوپلینگ
  • آزمایش سیستم های مکانیکی، الکتریکی و پنوماتیک
  • نوشتن گزارشات و نگهداری و بروزرسانی سوابق از جمله موارد مهم مسئولیت های رشته مهندسی ماشین ریلی است.
  • استفاده از ابزارهای مختلف دستی و برقی، از جمله تجهیزات جوشکاری و رعایت اصول و  برنامه های فنی که توسط مهندسان ارشد تهیه شده است.
  • همکاری با سایر صنعتگران این حوزه
  • دانستن شیوه های کار ایمن و استانداردهای کیفیت مربوط به صنعت ماشین های ریلی

میزان درآمد در رشته مهندسی ماشین ریلی در ایران

در صورتی که فارغ التحصیلان رشته مهندسی ماشین ریلی در سازمان های دولتی جذب شوند، با توجه به قانون مدیریت خدمات کشوری میزان حقوق، دستمزد و مزایای آنها مشخص خواهد شد. همچنین با فعالیت در شرکت های خصوصی نیز براساس قوانین و همچنین سطح توانمندی، مهارت، دانش و تخصص و تجارب کاری درآمد فرد مشخص می شود.

 

اهمیت تعمیرات و نگهداری ماشین های ریلی

در بررسی رشته مهندسی ماشین ریلی باید گفت که به طور کلی تعمیر و نگهداری وسایل نقلیه بخش مهمی از سیستم ایمنی است. در گذشته عدم وجود یک سیستم برای صدور گواهینامه برای نهادهای مسئول نگهداری  منجر به افزایش هزینه ها برای سفرهای بدون بار شده است. مدیریت و  نگهداری به اندازه کافی واضح تعریف نشده و به اندازه کافی کنترل نیز نشده  است؛ همچنین عدم وجود قوانین هماهنگ، رقابتهای بین المللی در بازار و ترافیک بین المللی، عمدتا حمل و نقل را مختل کرده است. بنابراین نیاز به سیستمی برای کنترل تعمیرات و نگهداری قطعات و ماشین آلات ریلی احساس می شود.

دانشگاه های معتبر دنیا برای رشته مهندسی ماشین ریلی

آمریکا، کانادا، روسیه و … از جمله کشورهایی هستند که از سراسر دنیا دانشجویان قدرتمند و با رزومه مناسب را در رشته مهندسی ماشین ریلی بورسیه می کنند. از جمله دانشگاه های مربوطه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دانشگاه لیدز
  • دانشگاه بیرمنگام
  • دانشگاه دولتی مهندسی راه آهن مسکو (روسیه)

 

رشته مهندسی ماشین ریلی

تیم مهرگان ورک مدت های زیادی است که مطالب مفید و کاربردی در مورد موضوعات متنوع شامل رشته های دانشگاهی، دانشگاه ها، مشاغل و بسیاری موارد دیگر در اختیار شما عزیزان قرار می دهد. در این مقاله نیز تلاش شد تا محتوای جامعی در مورد رشته مهندسی ماشین ریلی ارائه شود. در صورتی که همچنان با سوالاتی مواجهید می توانید با کارشناسان این موسسه تماس بگیرید و راهنمایی لازم را دریافت کنید.

 

 

 

 

نظرات:
نظر خود را بیان کنید: