مهندسی هوا فضا

رشته مهندسی هوافضا زیرمجموعه رشته مهندسی مکانیک است و به طراحی و ساخت قطعات هواپیما و تجهیزات هوایی و فضایی اختصاص دارد

مهندسی هوا فضا

معرفی رشته مهندسی هوافضا

رشته مهندسی هوافضا زیرمجموعه رشته مهندسی مکانیک است و به طراحی و ساخت قطعات هواپیما و تجهیزات هوایی و فضایی اختصاص دارد. این رشته در دوره لیسانس گرایش ندارد، اما در کارشناسی ارشد دانشجویان می­تواند گرایشی را براساس توانایی، مهارت و علایق خود انتخاب کنند. گرایش­های سازه‌های هوایی، آیرودینامیک، پیش­رانش، دینامیک پرواز و مهندسی فضایی برای رشته هوافضا تعریف شده­اند. رشته­های مهندسی مکانیک، مهندسی کامپیوتر، مهندسی متالوژی، مهندسی الکترونیک و مهندسی عمران علومی است که این رشته در انجام ماموریت و دستیابی به اهداف خود بکار می­گیرد.

رشته هوافضا

مسئولیت ها و وظایف فارغ التحصیلان رشته مهندس هوافضا

مهندسی هوافضا در بهبود صنعت هوایی و فناوری­های مرتبط در راستای طراحی، ساخت و حفاظت از انواع هواپیما، هلیکوپتر، فضاپیماها، سلاح­های هوایی و موشک­ها، شبیه­سازها و ابزار و تجهیزات پرواز، واحدهای پژوهش و توسعه و آزمایشگاه­های مربوطه نقش بسزایی دارد.

 

وظایف مهندس هوافضا

•        توسعه و بهبود سیستم­های هوانوردی و هواپیمایی

•        یافتن راه­های جدید تولید قطعات مختلف برای بالا بردن بهره­وری سوخت هواپیما

•        طراحی پروژه­ها با کمک نرم­افزارهای رایانه­ای

•        آزمایش­های مختلف هوایی

•        جمع آوری و تجزیه  و تحلیل نتایج آزمایشات

•        طراحی و نظارت بر تولید و نصب قطعات طبق اصول و قوانین

•        نظارت بر تعمیر و نگهداری هواپیماها و فرودگاه­ها

•        بررسی قطعات آسیب دیده و یافتن دلیل و تلاش برای برطرف کردن آن و ارائه گزارش­های فنی

•        برآورد هزینه­های پروژه

رشته هوافضا

مهارت و توانمندی­های مورد نیاز رشته مهندسی هوافضا

قبل از انتخاب رشته هوافضا از سایت سنجش، دانستن توانمندی ها و مهارت های مورد نیاز بسیار موثر است.

•        دانشجوی مهندسی هوافضا باید منظم و برنامه­ریز  بوده و توانایی و روحیه کار تیمی داشته باشد.

•        دارای ذهنی منسجم بوده و بسیار به مطالعه در زمینه دانش هوافضا بپردازد. 

•        در حوزه­های ریاضی،  زبان انگلیسی، فیزیک و شیمی بسیار قوی باشد.

•        دارای روحیه خستگی­ناپذیر و با پشتکار بوده و توانایی کار در محیط­های فنی و صنعتی را داشته باشد.

•        دارای علاقه فراوان و مهارت زیاد باشد، زیرا به دلیل تعداد بالای فارغ­التحصیلان رشته مهندسی هوافضا در کشور باید گفت بازار کار رشته هوافضا مناسب نیست اما فرد با مهارت و دانش بیکار نخواهد ماند.

•        از توانایی و مهارت بالایی در حل مسائل برخوردار باشد.

•        در زمینه فناوری اطلاعات مهارت زیادی داشته باشد.

•        توانایی کار با برنامه­ها و نرم­افزارهای طراحی را دارا باشد.

•        از دانش فنی بسیار عالی بهره­مند باشد.

•        بتواند کارها را اولویت­بندی کرده و پروژه را به خوبی مدیریت کند.

•        به صورت مستمر دانش و اطلاعات خود را بروز کند.

•        از پیشرفت­های جدید و قوانین نظارتی آگاه باشد.

 

رشته هوافضا

هدف رشته مهندسی هوافضا

هدف رشته مهندسی هوافضا تربیت و آموزش کارشناسانی برای صنعت هوایی و هواپیمایی است. در دوره چهارساله کارشناسی دانشجویان ملزم به گذراندن 3 واحد پروژه و دو تابستان هم کارآموزی در دفترهای مهندسی صنایع هستند. حوزه­های محاسباتی، طراحی و تولید، پژوهش و توسعه در صنایع هوایی، ساخت هلیکوپتر و موشک و ... می­تواند بازار کار این رشته باشد.

رشته مهندسی هوافضا به رشد و پیشرفت علوم کمک شایانی کرده است. ساخت انواع هلیکوپترها، انواع هواپیما شامل بدون سرنشین، بدون موتور، عمود پرواز، ایجاد پایگاه­های فضایی، سفر به سیاره­های دیگر نشان­دهنده اهمیت و ضرورت این رشته است که سالانه مبلغ قابل توجهی به آن اختصاص داده می­شود. رشته هوافضا بر آیرودینامیک، پیش­رانش، مکانیک پرواز و سازه‌های هوافضایی پایه­گذاری شده است.

مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته مهندسی هوافضا

دوره کارشناسی رشته مهندسی هوافضا شامل دروس پایه، اصلی، تخصصی و کارآموزی و 3 واحد پروژه و به مدت 4 سال تحصیلی است.

دروس عمومی

دروس پایه

دروس اصلی

دروس تخصصی

مقاومت مصالح ۲

تئوری تنش حرارتی

پلاستیسیته عملی و تغییر شکل فلزات

آیروالاستیسیته

طراحی اجزاء۲

آمار و احتمالات

نقشه کشی صنعتی ۲

مقدمه ای بر تئوری جنبشی گازها

کارآفرینی و طراحی کسب و کار

تئوری آئرودینامیک ملخ

جریان لزج

موتورهای احتراق داخلی

آیرودینامیک ۳

ریاضی عمومی(۱)

فیزیک 1

ریاضی عمومی (۲)

فیزیک ۲

الگوریتم­ها و برنامه نویسی کامپیوتر

معادلات دیفرانسیل

آزمایشگاه فیزیک ۱

محاسبات عددی

آزمایشگاه فیزیک ۲

نقشه‌کشی‌

استاتیک‌

مقدمه‌ای‌ بر مهندسی‌ هوا فضا

مکانیک‌ سیالات‌

ریاضی‌ مهندسی‌

دینامیک‌

ترمودینامیک‌

مبانی‌ برق‌

ارتعاشات‌

مقاومت‌ مصالح‌

کنترل‌ اتوماتیک‌

علم‌ مواد

انتقال‌ حرارت‌

آزمایشگاه‌ موتور انتقال‌

آیرودینامیک‌

مکانیک‌ پرواز

آزمایشگاه‌ آیرودینامیک‌

طراحی‌ هواپیما

تحلیل‌ سازه‌ها

اصول‌ جلوبرندگی‌

زبان‌ تخصصی‌

طراحی‌ سازه‌های‌ هوایی‌

پروژه‌

 

 

 

 

 

گرایش‌های رشته هوافضا دوره کارشناسی ارشد

  • گرایش آیرودینامیک

آیرودینامیک مطالعه عملکرد جریان هوا و محاسبات مربوط به نیروها و اثرات آنها بر اجسام متحرک در هوا می­پردازد. با توجه به بررسی­های انجام شده میزان پایداری سازه­های شناور در هوا در ارتفاعات مختلف قابل اندازه­گیری است. طراحی و ساخت بال‌ها و بدنه‌های هواپیما از دغدغه‌های همیشگی مهندسین آیرودینامیک است. دروسی که دانشجویان این گرایش از رشته مهندسی هوافضا باید بگذرانند:

عنوان درس

مقدمه ای بر مکانیک سیالات عددی

روشهای تجربی در آیرودینامیک

طراحی آیرودینامیکی وسایل پرنده

آیرودینامیک هلیکوپتر

توربوماشینها

اصول راکتها

سوخت و احتراق

استانداردهای هوافضا

اصول طراحی توربین های گازی

پیشرانش فضایی

 

 

•        گرایش پیش‌رانش

پیشرانش یا جلوبرندگی علمی است که به مطالعه انواع سامانه‌های پیش­رانش هوایی و فضایی شامل موتورهای هوازی و غیرهوازی می­پردازد. موتورهای پیستونی و توربینی که اکسید کننده ندارند و از هوا برای عملکرد موتور بهره می­گیرند، موتورهای هوازی هستند. موتور فضاپیماها که برای حرکت موتور اکسیدکننده به همراه دارند، موتورهای غیرهوازی شناخته می­شوند.  در این گرایش از مهندسی هوافضا به­طور عمده موتور هواپیما و قسمت­های تولیدکننده نیروی پیشران پرداخته می­شود.

در گرایش پیش­رانش بکارگیری علوم مختلف و آزمایش­های زیاد و پیشرفته اهمیت زیادی دارد. این گرایش و گرایش آیرودینامیک بسیار نزدیکند و دروسشان هم­پوشانی بالایی دارند، بطوریکه در دوره کارشناسی ارشد برخی دانشگاه­ها گرایشی با نام آیروپیشرانش ارائه می­دهند. البته شباهت زیادی هم به رشته مکانیک دارد.  کاربرد نرم‌افزارهای فلوئنت و فرترن در این گرایش سهم بسزایی دارد. فرصت­های شغلی بیشتری نیز برای فارغ­التحصیلان نسبت به گرایش­های دیگر رشته مهندسی هوافضا فراهم است. شبیه‌سازی عددی رفتار سیال کاری است که فارغ­التحصیلان این گرایش به آن می­پردازند.

دروس تخصصی اجباری

ریاضیات پیشرفته 1

اصول جلوبرنده پیشرفته

طراحی آیرودینامیکی توربوماشین‌ها

سوخت و احتراق پیشرفته 1

ایروترمودینامیک موتورهای موشک

روش‌های عددی در توربوماشین‌ها یا دینامیک سیالات عددی 1 یا اصول دینامیک سیالات عددی

جریان لزج پیشرفته 1

دینامیک گازها پیشرفته 1

 

 

•        گرایش دینامیک پرواز

 دینامیک پرواز یکی دیگر از گرایش­های رشته مهندسی هوافضاست که به مطالعه و بررسی، طراحی و تجزیه و تحلیل رفتار و حرکات انواع هواپیما و فضاپیما اختصاص دارد. دانشجویان این گرایش ملزم به کسب توانایی و مهارت در زمینه طراحی، مدل‌سازی و تحلیل سامانه­های ناوبری و کنترلی هستند. گرایش دینامیک پرواز از شاخه‌های اصلی و ضروری‌ در ‌ طراحی و تحلیل سامانه­های هوافضایی است.

دینامیک پرواز با کمک داده‌های هواپویشی، داده­های هندسی و داده­های وزنی، میزان برد، فاصله نشست و اندازه برخاست را بررسی می­کند.  تحلیل و ارائه راه­حل برای بهبود حرکت هواپیما و طراحی میزان مختلفی از کنترل به منظور پرواز متناسب هدف این گرایش است.

دروس تخصصی اصلی

ریاضیات پیشرفته 1

دینامیک پرواز پیشرفته 1

محاسبات عددی پیشرفته

طراحی هواپیما پیشرفته

کنترل پیشرفته

تئوری کنترل بهینه

مدلسازی سیستمهای دینامیکی در هوافضا

هدایت و ناوبری 1

 

 

•        گرایش سازه‌های هوافضایی

گرایش سازه­های هوافضایی از رشته مهندسی هوافضا به مطالعه و بهبود سازه‌های هواپیمایی اختصاص دارد. هدف طراحی و تولید سازه‌هایی مقاوم در برابر بارهای آیرودینامیکی و استاتیکی، ارتعاشات، تغییرات دما و رطوبت است که در عین حال کمترین وزن را دارا هستند. گرایش سازه بسیار شبیه به گرایش جامدات مکانیک است، بنابراین مهندسان مکانیک و هوافضا به آن توجه ویژه­ای دارند.

دروس تخصصی اصلی

ریاضیات پیشرفته 1

دینامیک سازه

روش اجزا محدود 1

مکانیک مواد مرکب

طراحی پیشرفته سازه‌های هوایی

مکانیک مواد مرکب

ایروالاستیسیته

مکانیک محیط‌های پیوسته 1

 

 

•        گرایش مهندسی فضایی

گرایش دیگر رشته مهندسی هوافضا، مهندسی فضایی است که علم بررسی جلوبرندگی، آیرودینامیک، سازه­های فضایی و مکانیک پرتابگر و پرتابه است و به طراحی و ساخت وسیله­های کاوش در خارج از جو زمین می­پردازد. با توجه به جنس فعالیت­ها و محل کار، این گرایش برای مهندسان خانــم بسیار جذاب است. همچنین در مقایسه با گرایش­های دیگر فعالیت­های فنی و مهندسی کمتری دارد و بیشتر مدیریتی است. دروس ارائه شده برای این رشته کلی است و مباحث تخصصی ندارد.

دروس تخصصی اصلی

ریاضیات پیشرفته 1

توربولانس

جریان لزج پیشرفته 1

اصول دینامیک سیالات عددی یا دینامیک سیالات عددی 1

آیرودینامیک مافوق صوت

دینامیک سیالات عددی 2

آیرودینامیک مادون صوت

آیرودینامیک ناپایا

 

 

کاربرد و اهمیت دروس دبیرستان در رشته مهندسی هوافضا

درس ریاضیات پایه‌ اصلی رشته مهندسی هوافضا است؛ البته فیزیک، شیمی و زبان انگلیسی نیز اهمیت زیادی دارند. زبان انگلیسی مهم است، زیرا دروس رشته مهندسی هوافضا به انگلیسی ارائه می­شوند و منابع فارسی چندانی ندارد. 

رشته هوافضا

دانشگاه­های تراز اول رشته مهندسی هوافضا در ایران

دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران، دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه امام صادق و  دانشگاه امام حسین.

 

فرصت­های شغلی فارغ التحصیلان رشته مهندسی هوافضا

•        صنایع و مراکز پژوهشی مربوط به هواپیما‌های بدون سرنشین، هواپیما‌های بدون موتور، بالگردها، ساخت موشک، ماهواره­ها، جنگنده­ها، هواپیماهای عمود پرواز

•        مراکز تعمیر و نگهداری انواع هواپیماها، مراکز پژوهش و توسعه پایگاه‌های فضایی و سفر به دیگر سیارات

•        صنایع خودروسازی با بهره­گیری از دانش آیرودینامیک با هدف تولید خودروهای کم مصرف

•        صنایع پالایشگاهی و نیروگاهی و نفت و گاز به دلیل شباهت میان توربین‌های گاز و موتور جت در تولید برق

•        خطوط هواپیمایی و تعمیر و نگهداری فرودگاه‌ها

•        صنایع دفاعی به منظور ساخت قطعات و بدنه هواپیما، پهپاد، موشک، بالگرد و جنگ افزارها

 

 

بازار کار رشته مهندسی هوافضا

رشته مهندسی هوافضا اولین رشته نقشه جامع علمی کشور عنوان شده است، بنابراین نیاز به رشد و توسعه این رشته و تربیت و آموزش متخصصین در صنایع نظامی و غیرنظامی احساس می­شود. البته به دلیل دولتی و نظامی بودن این صنعت بازار کار با محدودیت­هایی مواجه است. باید گفت از مسائل و دغدغه­های رشته مهندسی هوافضا این است که هیچ برنامه­ریزی مشخصی برای رشد و پیشرفت آن انجام نشده است. از طرفی همواره بر تعداد دانشگاه­هایی که این رشته را ارائه می­دهند افزوده می­شود، پس تعداد فارغ­التحصیلان که در یافتن موقعیت شغلی مشکل دارند نیز اضافه می­شود.

مراکز اصلی هوافضایی کشور

•        سازمان فضایی ایران

•        نیروی هوایی ارتش

•        سازمان صنایع هوافضا

•        هواپیمایی نیرو زمینی و سازمان تحقیقات و جهادهای خودکفایی

•        نیروی هوافضای سپاه پاسداران

•        شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگرد ایران

•        سازمان هواپیمایی کشوری

•        سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح

•        پژوهشکده توسعه علوم فضا

•        شرکت صنایع هواپیماسازی ایران

•        شرکت مادر تخصصی فرودگاه‌های کشور

•        شرکت‌های هواپیمایی

•        پژوهشکده علوم و فناوری فضایی

•        پژوهشگاه فضایی ایران

•        پژوهشگاه هوافضا

•        شرکت صنایع هواپیمایی ایران

•        شرکت‌های بازرسی فنی و مهندسی

رشته هوافضا

درآمد رشته مهندسی هوافضا

درآمد رشته مهندسی هوافضا فاکتوری است که بسیاری در هنگام انتخاب رشته در نظر دارند. مهندسی هوافضا درآمد نسبتا بالایی در کشورهای پیشرفته دارد و جز بهترین و اولین رشته­های مهندسی است. بازار کار رشته مهندسی هوافضا طیف وسیعی دارد و در امریکا رتبه دوم رشته­های مهندسی  و از نظر درآمدی سالانه چیزی حدود 100000 دلار درآمد دارد که در مقایسه با رشته­های دیگر بسیار بالاتر است. در ایران نیز با توجه شرایط مساعد برای پیشرفت و توسعه رشته مهندسی هوافضا امکان افزایش درآمد آن نیز فراهم است.

البته در ایران میزان درآمد رشته هوافضا بستگی به فاکتورهای زیادی دارد. یکی از این فاکتورها سمت فرد است. مهندس هوافضا در سمت‌های مختلف درآمدی میان 30 میلیون ریال تا بیش از 450 میلیون ریال خواهد داشت.

 البته بازار کار رشته مهندسی هوافضا برای فارغ­التحصیلان خانم سخت­تر است. البته فرصت­های شغلی که در پژوهشگاه‌ها و آزمایشگاه­ها وجود دارند، برای خانم­ها نیز می­تواند متناسب باشد. 

 

نظرات:
نظر خود را بیان کنید: